يحاجّه القرآن تلك اللّيلة ، ومن قرأ في ليلة مائتي آية كتب له قنوت ليلة ، ومن قرأ في ليلة خمسمائة إلى الألف أصبح وله قنطار من الأجر . قالوا : وما القنطار ؟ قال : اثنا عشر ألفا » . وأمثال اين وارد است . ديگر بدان‌كه معنى آية از روى لغت ، جماعت است يا نشانه ، واز روى اصطلاح در قرآن جمعى از حروف كه از ما قبل وما بعد خود جدا باشد به حسب توقيف وسماع وبر مثل خود مشتمل نباشد . واين طايفه حروف را قدّه « 1 » مىخوانند يعنى طايفه‌اى كه مفردند از پس وپيش خود . وجماعتى در تعريف آية اين مقدار ديگر زيادة كرده‌اند كه مىبايد كه اين طايفه حروف را كه آية مىخوانند كمتر از شش حرف نباشد . واين معنى به غايت قبيح وفاسد است چه اگر اين سخن را جزء تعريف مىگيرند هرآينه مثل طه « 2 » ويس « 3 » وحم « 4 » وثمّ نظر « 5 » كه صورتا پنج حرف است از حدّ آيات بيرون مىروند وحال آن‌كه سه كلمهء اوّل يعنى طه ويس وحم نزد كوفيان آيه‌اند وثمّ نظر خود به اتّفاق آية است . ديگر بدان‌كه آخر آية يا ساكن صحيح است مثل فارتقبهم « 6 » وو اصطبر « 7 » يا ساكن معتل مانند قلى « 8 » وذكرا « 9 » ووزرا « 10 » وفاسجدوا للّه واعبدوا « 11 » [ و ] ربّ اشرح لي صدري « 12 » . وگاه هست كه هم آخر وهم ما قبلش متحرّك صحيحند مثل قل هو اللّه أحد « 13 » [ و ] اللّه الصّمد « 14 » . وگاه هست كه ما قبل آخر ساكن صحيح است مانند إذا

--> ( 1 ) . القدّة : القطعة من الشئ . ( لسان العرب ، مادّه « ق د د » ) . ( 2 ) . طه / 1 . ( 3 ) . يس / 1 . ( 4 ) . غافر / 1 ؛ فصّلت / 1 ؛ شورى / 1 ؛ زخرف / 1 ؛ دخان / 1 ؛ جاثيه / 1 ؛ احقاف / 1 . ( 5 ) . مدّثّر / 21 . ( 6 ) . قمر / 27 . ( 7 ) . مريم / 65 ؛ طه / 132 ؛ قمر / 27 . ( 8 ) . ضحى / 3 . ( 9 ) . بقره / 200 ؛ كهف / 70 و 83 ؛ طه / 99 و 113 ؛ أنبياء / 48 ؛ احزاب / 41 ؛ صافّات / 3 و 168 ؛ طلاق / 10 ؛ مرسلات / 5 . ( 10 ) . طه / 100 . ( 11 ) . علق / 19 . ( 12 ) . طه / 25 . ( 13 ) . اخلاص / 1 . ( 14 ) . اخلاص / 2 .